۱۷ اسفند ۱۳۹۱

الگوی چاوز


مصاحبه روزنامه‌ای با یک اقتصاددان فرانسوی

- چه چیزی سیاست اقتصادی دوران چاوز را از زمان به قدرت رسیدن‌اش مشخص می‌کند؟
بی‌شک مهار شرکت نفتی pdvsa در سال ۲۰۰۲. این شرکت در سال ۱۹۷۸ ملی شده بود اما نوعی استقلال را در استراتژی خود به کار می‌بست. این شرکت می توانست نوع و مقدار سرمایه‌گذاری‌اش را انتخاب کند و بخصوص سهمی را که به حکومت می‌رسید. از ۲۰۰۲ این غیرممکن شد. تبدیل شد به گاو شیرده دولت. قیمومیت وزارت انرژی و نفت، مهار شرکت، یک تکان بزرگ برای ۱۸ هزار کارمند بود. بخشی از آن‌ها دست به اعتصاب زدند. از دسامبر ۲۰۰۲ تا فوریه ۲۰۰۳ بعد از اخراج عده‌ای. اعتصاب کشور را فلج کرد. اما چیزی عوض نشد. الگوی چاوز راه خودش را می‌رفت.

- این الگو چیست؟
الگویی وجود ندارد. چون کاملا چشم به سوی نفت دارد. وابستگی ونزوئلا به طلای سیاه در زمان چاوز که قیمت آن از ده دلار به صد دلار رسید فزونی یافت. اکثریت درآمد حکومت از فروش نفت به دست می‌آید که هشتاد در صد صادرات را شامل می‌شود. به گفته opep، ونزوئلا اولین کشور نفت‌خیز جهان است. با ذخایرش در آمازونی با آن‌چه نفت سنگین نامیده می‌شود. یعنی قبل از عربستان سعودی. ونزوئلا یک اقتصاد تک‌تولیدی است. بدون اکسیژن، زیر بار ارز وارد شده از فروش نفت.

- ارزی که شما از آن صحبت می‌کنید، دلارهای امریکایی باعث این نتیجه نحس اقتصاد ونزوئلا شده است؟
ورود انبوه دلار امریکا اثرش بالابردن ارزش بولیوار، پول ملی کشور است.  و این رقابت تولید‌کننده‌های بومی و داخلی را بر باد می‌دهد. نمی‌توانند محصولاتشان را بفروشند چون خیلی گران است. مثلا واردات مسواک از ساختن آن در داخل ارزان‌تر است. سیاست زیادی ارزش بولیوار باعث مرگ سرمایه‌گذاری تولید‌کننده شده و این به سیاست واردات دامن زده است. امروز هشتاد در صد آن‌چه کشور مصرف می‌کند وارد می‌شود. حتی قهوه. ونزوئلا از قبل‌ها تولیدکننده مهم قهوه بود. امروز آن را وارد می‌کند.  و برای همین است که امریکا و کلمبی اصلی‌ترین شرکای اقتصادی او هستند. از کلمبی مواد غذایی وارد می‌شود و به امریکا نفت صادر.

- در آمد فروش نفت چگونه حرج می‌شود؟
چاوز این پول را برای سیاست خدمات اجتماعی‌اش خرج کرد. مثلا در بخش درمان، ونزوئلا توانست بر روی پزشکان کوبایی حساب کند که آن‌ها را با نفت ارزان‌تر از بازار عوض کرد. که البته صدای مخالفین را در آورد. آن‌ها اعتراض می‌کردند که نفت را مضمحل می‌کنید. این پزشکان به حاشیه‌های کاراکاس و جاهایی دیگر می‌رفتند و مردمی را که به هیچ درمانی دست‌رسی نداشتند مجانی معالجه می‌کردند. این شیوه برای مبارزه با بی‌سوادی به کار رفت.  و همین‌طور برای تآسیس فروش‌گاه‌هایی که قیمت‌هایشان تا بیست، سی در صد پایین‌تر از فروش‌گاه‌های خصوصی بود. او فقر را کاهش داد اما نابرابری را کاهش نداد.

- در بخش‌های دیگر مثل کشاورزی سیاست چاوز چگونه بود؟
قبل از او کشاورزی وجود نداشت امروز هم  در سال ۲۰۱۳ وجود ندارد. چندین مورد ملی‌کردن زمین‌های کشاوری عملی شد اما بیش‌تر برای مشغول کردن عده‌ای بود تا راه‌اندازی مشخصی از سیاست کشاورزی.
همه آن‌چه در ونزوئلا موفق شد موبوط و وابسته به نفت بود. غیر از pdvsa، برای بریتانیا bp، برای فرانسه total، برای اسپانیا
.respol

هیچ نظری موجود نیست: